Cellulite, kun je er wat aan en tegen doen?

Alhoewel cellulite een onschuldige aandoening is, wordt het door veel vrouwen als vervelend ervaren. Geen wonder dat er massa’s producten zijn die claimen dat ze cellulite kunnen verminderen of zelfs elimineren. Helaas is het niet zo simpel. Wat is er waar van deze claims? Wat kan je doen wanneer je cellulite hebt en wat moet je vooral niet doen? 

Korte versie van de blog

Cellulite is een veelvoorkomende aandoening van de huid. Het uit zich met name op de bovenbenen en billen van volwassen vrouwen. Er worden veel behandelingen aangeboden voor cellulite die op weinig wetenschappelijke bewijskracht kunnen rekenen. Het onderzoek rammelt aan alle kanten.

Dit lijkt verkopers van cellulite producten echter niet tegen te houden. Een beetje speuren op internet laat zien dat er allerlei kwakzalverige producten te koop zijn om cellulite te behandelen. Fijn al je zuurverdiende geld spenderen aan producten die je geen steek verder gaan helpen.

Er zijn enkele aanwijzingen voor de effectiviteit van bepaalde behandelingen. Het is helaas nog te vroeg om een duidelijk advies hierin te kunnen geven, zeker wanneer lange termijn resultaten het doel zijn. Een verlaging van je gewicht (vetpercentage) zal in de meeste (niet alle) gevallen de zichtbaarheid van cellulite verminderen.

Ons beste advies: Naast het accepteren van cellulite binnen je schoonheidsbeeld zal het verlagen van je vetpercentage waarschijnlijk je beste kans zijn.

Lange versie van de blog

Wat is cellulite?

Vaak worden de knobbels en putjes rond de dijen van vrouwen cellulitis genoemd. Veel vrouwen zullen zich herkennen in de term ‘sinaasappelhuid’. De term cellulitis wordt in de volksmond vaak verward met de onschuldige aandoening die eigenlijk cellulite heet. Cellulitis is een medische term die gebruikt wordt voor een ontsteking van onderhuids weefsel.

In verschillende onderzoeken wordt gesproken over een cellulite prevalentie van 80 tot 90% van de volwassen vrouwen [1]. Het is echter niet duidelijk hoe cellulite vertegenwoordigd is in verschillende bevolkingsgroepen. Cellulite toont zich met name op de bovenbenen en billen. Het kan zich meer manifesteren wanneer er sprake is van een stijging in het hormoon oestrogeen. Bijvoorbeeld tijdens een zwangerschap en bij het langdurig gebruiken van orale anticonceptie. Ook een toename in vetpercentage kan ervoor zorgen dat aanwezige cellulite zich nadrukkelijker laat zien. [2,3]

cellulite

Hoe ontstaat cellulite?

Er zijn verschillende oorzaken van cellulite aangedragen door onderzoekers, een volledige consensus lijkt te missen. Het is van belang om enigszins te weten hoe cellulite ontstaat omdat deze kennis kan helpen bij het begrijpen van claims die gemaakt worden over behandelingen. De huid bestaat uit drie lagen waarbij de onderste laag voornamelijk vetcellen bevat. Erg handig want vet isoleert en beschermt je lichaam. Deze onderste vetlaag wordt vervolgens verdeeld in drie lagen door bindweefsel dat parallel loopt aan de huid.

De bovenste vetlaag bevat echter loodrecht georganiseerd bindweefsel bij personen die hier een genetische aanleg voor hebben. Veranderingen in microcirculatie door verstoringen in bloed en lymfe zorgen voor een lokaal zuurstoftekort in de onderhuidse weefsels. Dit leidt tot de extra aanmaak van het loodrecht georganiseerde bindweefsel. Het bindweefsel gaat onder spanning aan elkaar kleven. De vetlaag wordt daardoor als het ware bij elkaar in een depressie getrokken wat de herkenbare ‘deukjes’ geeft. Het uitbuilen van vetbultjes gebeurt vervolgens als consequentie.

Het onderhuidse vet onderscheidt zich anatomisch niet van het onderhuidse vet op plekken waar geen cellulite is. [3,4] Cellulite uit zicht met name op de billen en bovenbenen omdat dit gunstige vetopslag plaatsen zijn. Mannen ervaren weinig tot geen cellulite omdat het bindweefsel in de bovenste vetlaag niet loodrecht maar schuin georganiseerd is [2]. Afgezien van een esthetisch verschil heeft cellulite geen negatieve impact op je gezondheid. Of je wel of geen cellulite hebt is met name afhankelijk van je genetische predispositie [5].

Doe de gratis test 
Ontdek welk plan bij jou past.


Er zijn verschillende classificaties van cellulite te onderscheiden. De Cellulite Severity Scale brengt vijf verschillende aspecten van cellulite in kaart door te werken met een score van 0 tot 3 per item en een somscore van 1 tot 15. Deze schaal maakt gebruikt van foto’s en bepaalt in welke mate iemand last heeft van cellulite. Uiteindelijk ontstaat een cellulite classificatie van mild, matig of ernstig. Dit is een handige tool om vast te kunnen stellen hoe effectief een behandeling is. Hoewel deze schaal gevalideerd is, blijft het lastig om een gradatie te bepalen voor cellulite. [6]

(Hoe) kun je cellulite behandelen?

De vraag is uiteraard of cellulite te behandelen is. Kan cellulite volledig of gedeeltelijk verwijderd worden? Kan de zichtbaarheid van cellulite verminderd worden? Veel vrouwen hebben last van cellulite en ervaren daadwerkelijk een daling in hun kwaliteit van leven. Niet verwonderlijk dat hier veel bedrijven op in spelen door behandelingen aan te bieden. Er is immers een grote potentiële markt. En waar een potentiële markt is, komt aanbod. Deze bedrijven schromen vervolgens niet om lukraak allerlei boude claims te maken over de werking van hun product of dienst. Zodra claims niet worden onderbouwd mag je als lezer je sceptische bril al opzetten. Vage beweringen als “het verwijderen van afvalstoffen” zijn uit de lucht gegrepen. Wat voor afvalstoffen zouden dit moeten zijn?

Je lichaam produceert een hoop afvalstoffen en is daarom ook goed in het verwijderen ervan. Je lever is daar de belangrijkste speler in. Sowieso is je lichaam continu bezig om stoffen tot zich te nemen en uit te scheiden. Je lichaam is een biologische fabriek waarvan je de complexiteit en kunde niet moet onderschatten. Vraag jezelf eens af hoe vaak er kwakzalverige producten aan worden geboden onder het mom van afvalstoffen verwijderen, reinigen, detoxen, ontgiften etc. Het klinkt vaag, maar toch aannemelijk, dus laten we product X met de oplossing maar kopen. Zonde van je geld!

In de wereld van cellulite worden met name producten aangeboden die je vaker dan één keer moet afnemen en waarbij de theorieën plausibel klinken, maar absoluut geen sterke onderbouwing hebben. Onderzoekspopulaties zijn heterogeen, onderzoeken hebben te maken met selectiebias, gebrek aan placebo of controlegroepen en een waarschijnlijke publicatiebias. Een follow up periode ontbreekt vaak waardoor er geen uitspraken gedaan kunnen worden over lange termijn resultaten [2,7].

Het ontbreken van een controle groep zorgt er bijvoorbeeld voor dat een gevonden effect in de interventiegroep niet zonder meer toegewezen kan worden aan de interventie. Conclusies mogen dan met zeer veel voorzichtigheid worden getrokken. Dergelijke onderzoeken zijn eerder een aanleiding om verder onderzoek te doen dan om te fungeren als het bewijsmateriaal voor een behandeling. Het maken van claims is dan zeker geen optie, maar dat zal producenten en verkopers van cellulite behandelingen niet tegenhouden. Helaas.

Om iedere vorm van behandeling als onzinnig te bestempelen gaat absoluut te ver. Er zijn aanwijzingen dat bepaalde behandelingen een resultaat kunnen hebben. Deze behandelingen zullen echter niet goedkoop zijn en volledig elimineren van cellulite zal niet gebeuren. Hoe goed een behandeling werkt en voor wie blijft vooralsnog een kwestie van speculeren op een basis van matig bewijs. Daarnaast is het effect van verschillende behandelingen slechts tijdelijk.

Het is handig om min of meer te weten hoe onderzoek werkt. Je kunt dan beter begrijpen welke claims kloppen en welke niet. Wanneer middel X tegen cellulite wordt getest in een onderzoek wil de onderzoeker weten of middel X evengoed of beter werkt dan een placebo of de reguliere manier van behandelen. Je wilt weten hoe effectief middel X is. Simpelweg zou je dus de proefpersonen kunnen meten voordat het onderzoek start en vervolgens na de voltooiing van de behandeling. Want meten is weten, right? Helaas is dit te kort door de bocht. Stel je voor dat het meetinstrument dat gebruikt wordt niet valide is. Het meet in dat geval niet (goed) of er een verbetering is opgetreden in de mate van cellulite.

Een daling van de omtrek van het bovenbeen wordt regelmatig genomen als de effectmaat in cellulite onderzoek [2,8]. Echter staat een afname in omtrek van het bovenbeen niet per definitie gelijk aan een afname in (zichtbaarheid van) cellulite. Daarnaast kan het meetinstrument niet betrouwbaar zijn. Er is wellicht een afwijking tussen metingen wanneer deze worden herhaald die veroorzaakt wordt door het meetinstrument. Na het voltooien van de behandeling met middel X kan een gevonden effect dus een gevolg zijn van de onbetrouwbaarheid van het meetinstrument, in plaats van een positieve werking van middel X.

Dit gebeurt in cellulite onderzoek door bijvoorbeeld foto’s met elkaar te vergelijken. Een kleine verandering kan echter al grote gevolgen hebben voor de zichtbaarheid van cellulite. Onderzoekers kunnen geen uitspraken doen over de werking van middel X wanneer het niet is vergeleken met een placebo groep of met een reguliere manier van behandelen. Voor hetzelfde geld werkt het placebo middel net zo goed. Alleen is dat dan voor jou niet voor hetzelfde geld. Jij betaalt je letterlijk bont en blauw aan een matige behandeling zonder bewezen effect.

Masseren

Behandelingen die onder ‘endermologie’ vallen maken gebruik van het masseren en kneden van de huid om de bloedtoevoer en de lymfedoorstroming te verbeteren. Er wordt aangenomen dat deze manier van behandelen de onderliggende vetcellen beschadigt en mobiliseert en dat na het helen hiervan de verdeling van vetcellen beter is en cellulite minder zichtbaar. Er bestaat apparatuur die het kneden, masseren en het geven van positieve druk op een ritmische wijze kan geven. De resultaten zijn wisselvallig en weinig hoopgevend, zeker wanneer je uitgaat van de lange termijn. Onderzoeken zijn voornamelijk observationeel, bevatten geen controle- of placebogroepen en gebruiken vaak een invalide effectmaat. Soms wordt endermologie gecombineerd met infrarood- , radio frequency- of laser therapie. Deze laatste heeft al een stuk betere bewijskracht. Resultaten die gezien worden in gecombineerde behandelingen zijn lastig toe te delen aan een specifieke aanpak [2,7]

De laatste tijd wordt ‘cuppen’ gepromoot als aanpak voor cellulite. De huid wordt vacuüm gezogen met zogenaamde ‘cups’ om de bloedtoevoer te verbeteren. Cuppen zou op die manier cellulite verminderen. In onderzoek komt deze specifieke aanpak niet naar voren. (Dat zou al een alarmbelletje af moeten laten gaan.) Het valt onder de noemer ‘endermologie’. Cuppen is echter maar een deel van de behandeling met de apparatuur die in onderzoeken gebruikt wordt. Dus als professionele apparatuur matige resultaten geeft, hoef je van cuppen niet veel te verwachten (naast blauwe plekken en pijn). Aan de andere kant is het niet duur en in verhouding met professionele apparatuur kost het slechts een fractie. Het lijkt erop dat veranderingen in het bindweefsel en de manier waarop dit gepositioneerd is de primaire oorzaak is van cellulite. Een behandeling zal dus gericht moeten zijn op het bindweefsel. Cuppen pakt dit niet gericht aan en verdient daarmee geen aanbeveling.

Smeren

Uiteraard bestaan er zogenaamde topische middelen die cellulite tegen moeten gaan. Wanneer je enigszins kritisch bent, zal je al gelijk op je hoede zijn. Want middelen die je op je huid toepast moeten wel door barrières heen kunnen komen om überhaupt een werking te kunnen hebben. Dus op papier kan bijvoorbeeld cafeïne een gunstige werking hebben, op je huid smeren betekent dan nog niet dat het die werking daadwerkelijk heeft. Kritisch blijven is echt een must als het gaat over onderwerpen binnen de cosmetische wereld. Er zijn best wat experimentele onderzoeken uitgevoerd die de werking van één of meerder stoffen hebben getest. Slechts een paar studies vinden positieve resultaten. Echter is de manier waarop de effectiviteit van middelen wordt gemeten in deze onderzoeken vaak niet valide. Daarnaast werden soms positieve resultaten gevonden van crème X die ook gevonden werden met een placebo crème. Kortom; smeren tegen cellulite lijkt geen (lange termijn) oplossing te zijn.

Snijden

Wanneer je een drastische aanpak wilt, dan zou je kunnen opteren voor subcisie. Bij deze behandeling wordt een kleine naald de huid ingebracht om direct het bindweefsel aan te pakken. Het lijkt erop dat deze manier van behandelen ook op de lange termijn werkt, in tegenstelling tot de vele andere vormen van behandeling. Maar het is best een ingrijpende aanpak en volledig elimineren van cellulite gaat niet lukken. Door direct het bindweefsel aan te pakken kan de spanning worden verminderd en kan het vet onderhuids beter worden verdeeld, met een vermindering van cellulite tot gevolg. Er zijn echter ook onderzoekers die aangeven de bindweefsel structuren bij cellulite juist slapper geworden zijn. Subcisie zou in dat geval niet de juiste keuze zijn. De regio waar de ingreep plaatsvindt, kan lokaal verdoofd worden. Bijwerkingen van een dergelijke ingreep zijn het niet intensief kunnen sporten en het dragen van steunkousen in de weken na de ingreep en een lange perdiode met blauwe plekken. Ook bij deze vorm van behandelen is de bewijsvoering van matige kwaliteit [5]

Andere therapieën

Shock wave therapie is in een aantal onderzoeken goed bestudeerd en resultaten daaruit bieden een positief perspectief. Shock therapie zou de bindweefsel structuren kunnen verslapen waardoor de huid egaler wordt en cellulite minder zichtbaar is. Er is in ieder geval een goede reden om dit verder te onderzoeken en wellicht is het in de toekomst een concrete behandeling [9].

Laser therapie wordt binnen de cosmetische wereld voor verschillende doelen ingezet. De Nd:YAG laser is al bekend als het gaat om het stimuleren van de collageenaanmaak om een mooiere huid te krijgen. Binnen cellulite onderzoek wordt deze laser toegepast met dezelfde gedachte. Het stimuleren van de collageenaanmaak zou de barrière voor de vetlaag kunnen versterken waardoor de zichtbaarheid van cellulite af zou nemen. Dit leidt echter tot matige en wisselende resultaten. Een Nd:YAG laser die deels onderhuids geplaatst kan worden beloofd betere uitkomsten. Door daadwerkelijk in de huid te kruipen kan deze laser invloed uitoefenen op het bindweefsel en de verbindingen verbreken.

Infrarood licht wordt ook toegepast om cellulite te behandelen met het idee dat lokale warmte de microcirculatie verbetert en de collageen aanmaak stimuleert. Voor zover bekend biedt dit niet de gewenste resultaten.

Radio frequentie therapie wordt regelmatig als behandeling ingezet tegen cellulite. Het verwarmen van de huid met radio frequentie energie zou leiden tot het verandering van collageen en daarmee het strakker worden van het onderhuidse weefsel. De zichtbaarheid van cellulite zou daardoor kunnen afnemen. Ook deze vorm van behandeling kan op weinig bewijskracht rekenen. [2]

Combinaties van therapieën worden regelmatig toegepast en aangeboden als behandeling voor cellulite. Apparatuur waarmee de huid wordt gemasseerd en gekneed gecombineerd met laser therapie bijvoorbeeld. Het kneden van de huid zou in dat geval de doorlaatbaarheid van de laser kunnen verbeteren en deze zijn werking in de diepe weefsellagen laten doen. De theorie hierachter klinkt goed, maar resultaten zijn wisselvallig. [2,7]

cellulite

Helpt afvallen om cellulite te verminderen?

Wanneer je een hoog vetpercentage hebt kan cellulite zich nadrukkelijker tonen. Het afnemen van je vetpercentage zal dan waarschijnlijk een verbetering geven. De cellulite wordt minder zichtbaar. Het is echter geen garantie. Er zijn vrouwen die met een laag vetpercentage (lees: zichtbare buikspieren) toch cellulite op benen en billen hebben. Wanneer dit bij jou het geval is, komt dit waarschijnlijk door je genetische predispositie voor het hebben van cellulite. Daar kun je an sich niets aan veranderen. Dus daar zal niet direct een oplossing liggen. De stevigheid van de huid speelt ook een rol kan in de zichtbaarheid van cellulite. Wanneer je veel gewicht verliest kan je huid slapper worden. Cellulite zou in dat geval ook meer zichtbaar kunnen zijn. [3,10]

Wat kan ik nog meer doen?

Huidveroudering lijkt ook invloed te hebben op cellulite. In de loop der tijd neemt de hoeveelheid collageen in de huid af waardoor deze slapper wordt. De slapheid van de huid lijkt een rol te spelen in de zichtbaarheid van cellulite. Huidveroudering is onderhevig aan het voorbij gaan van de tijd, maar je kunt er wel invloed op uitoefenen. Producten met een gehalte aan retinol (vitamine A) lijken een positieve werking te hebben. Maar een nog grotere invloed kun je uitoefenen door niet te roken en door je huid te beschermen tegen uva en uvb straling. Dat laatste doe je door je goed in te smeren met een zonnebrandcrème en niet als een bezetene ieder straaltje zon mee te pakken. Wanneer je dan toch bezig bent kun je net zo goed je gezicht ook even insmeren. Een goed idee als je wilt vermijden dat je hoofd eruit gaat zien als een oude leren tas. Misschien is de beste anti cellulite créme wel gewoon zonnebrandcrème. Roken is zo ongeveer slecht voor alles in je leven. In dit geval vernauwt roken je aderen waardoor de bloedtoevoer naar je huid vermindert. Als je goed hebt gelezen is een verminderde bloedtoevoer mogelijk een van de oorzaken van cellulite. Daarnaast remt roken de aanmaak van collageen wat huidveroudering in de hand speelt. Dus stoppen met roken mag sowieso een prioriteit voor je zijn.

Conclusie

Onderzoeken naar de behandeling van cellulite zijn doorgaans van erbarmelijke kwaliteit. Geen controle of placebo groepen, geen follow up periode, kleine samples en geen informatie over het gewichtsverloop tijdens het onderzoek. Het toepassen van gecombineerde interventies waarbij het niet mogelijk is te bepalen waar het gevonden effect vandaan komt en het gebruiken van niet valide effectmaten. Het is speculatief welke behandelingen echt zullen werken en ook een blijvende werking hebben. Daarnaast zijn de meer robuste bevindingen vooral te vinden in technieken die niet makkelijk beschikbaar zijn en wanneer ze dit wel zijn, zijn ze niet goedkoop. Dus mag jij jezelf heel goed afvragen of je relatief veel geld wilt steken in een behandeling waarvan je de werking niet goed weet. Wanneer je bereid bent om geld uit te geven voor een uiterlijke verandering, steek het dan in iets waarvan de kans groot is dat je resultaat kunt halen.

Bij Personal Body Plan krijg je een persoonlijk plan inclusief begeleiding. Gaat je cellulite hiermee verdwijnen? Misschien vermindert het, misschien ook niet. Maar dat zal waarschijnlijk je beste mogelijkheid zijn. Een andere mogelijkheid is het accepteren van je cellulite. Het zegt namelijk niets over je fitheid of over je gezondheid. Je kunt je dus heel lang druk maken over iets waar je slechts in beperkte mate invloed op hebt. Maar dat gaat je in ieder geval geen levensvreugde opleveren. Wanneer je aan krachttraining doet, zal je spiermassa toenemen. Je kunt daarmee je lichaam vormgeven (binnen je genetische grenzen). Probeer van dat idee en het proces er naartoe te genieten.

Er is veel vraag naar een behandeling voor cellulite, het voordeel hiervan is dat er onderzoekers zijn die zich hiermee bezig houden. Hoewel er veel matig onderzoek wordt gedaan zitten er ook enkele goede studies bij. Wellicht komt er in de nabije toekomst naar voren welke behandelingen daadwerkelijk een toegevoegde waarde hebben en daarnaast breed beschikbaar en praktisch toepasbaar zijn. Tot die tijd is aangekomen is het beste advies om te accepteren dat cellulite niet volledig te voorkomen of te behandelen is en dat je op andere esthetische gebieden wel invloed kunt uitoefenen. Laat het een extra stimulans zijn om naar de gym te gaan.

Bronnen

1. Emanuele E. Cellulite: Advances in treatment: Facts and controversies. Clinics in Dermatology. 2013;31(6):725-730.
2. Luebberding S, Krueger N, Sadick N. Cellulite: An Evidence-Based Review. American Journal of Clinical Dermatology. 2015;16(4):243-256.
3. Hexsel D, Siega C, Schilling-Souza J, Porto M, Rodrigues T. A Comparative Study of the Anatomy of Adipose Tissue in Areas with and without Raised Lesions of Cellulite Using Magnetic Resonance Imaging. Dermatologic Surgery. 2013;39(12):1877-1886.
4. Omi T, Sato S, Kawana S. Ultrastructural assessment of cellulite morphology: clues to a therapeutic strategy ?. LASER THERAPY. 2013;22(2):131-135.
5. Friedmann D, Vick G, Mishra V. Cellulite: a review with a focus on subcision. Clinical, Cosmetic and Investigational Dermatology. 2017;Volume 10:17-23.
6. Hexsel D, Dal’Forno T, Hexsel C. A validated photonumeric cellulite severity scale. Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology. 2009;23(5):523-528.
7. Zerini I, Sisti A, Cuomo R, Ciappi S, Russo F, Brandi C et al. Cellulite treatment: a comprehensive literature review. Journal of Cosmetic Dermatology. 2015;14(3):224-240.
8. Turati F, Pelucchi C, Marzatico F, Ferraroni M, Decarli A, Gallus S et al. Efficacy of cosmetic products in cellulite reduction: systematic review and meta-analysis. Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology. 2013;28(1):1-15.
9. Knobloch K, Kraemer R. Extracorporeal shock wave therapy (ESWT) for the treatment of cellulite – A current metaanalysis. International Journal of Surgery. 2015;24:210-217.
10. Smalls L, Hicks M, Passeretti D, Gersin K, Kitzmiller W, Bakhsh A et al. Effect of Weight Loss on Cellulite: Gynoid Lypodystrophy. Plastic and Reconstructive Surgery. 2006;118(2):510-516.

Vond je dit artikel interessant?

Ja 👍🏼Nee 👎🏼

Als je je mening achterlaat, kunnen we onze blogartikelen verbeteren.