Feit of Fabel: door afvallen gaat je lichaam in de spaarstand

De gedachte heerst dat na een langere periode in een calorietekort, het lichaam een energiebesparingsmodus aanzet en zo overschakelt op de spaarstand. Het kan inderdaad zo zijn dat je lichaam zich enigszins aanpast aan een calorietekort, waardoor het na verloop van tijd iets langer kan duren voor je jouw streefgewicht bereikt [1,2]. Maar zolang je een calorietekort aanhoudt val je af, denk maar eens aan mensen in hongersnood. Hoe komt het dan dat de mate van progressie na verloop van tijd kan stagneren?

Dalend vetpercentage

In rust heeft ons lichaam energie nodig. Wanneer we de hele dag stil in bed zouden liggen, gebruikt het lichaam energie om alle belangrijke processen in het lichaam draaiende te houden. Zowel de vetvrije massa als vetmassa dragen bij aan jouw energiebehoefte in rust. Wanneer je een hoger vetpercentage hebt, heb je dus een hogere energiebehoefte in rust. Naarmate je vetpercentage daalt doordat je afvalt, betekent dit automatisch dat jouw energiebehoefte in rust ook iets lager is. Dit kan automatisch ook betekenen dat een calorietekort naarmate je afvalt een steeds kleiner calorietekort wordt of zelfs jouw onderhoudsniveau wordt. Met als gevolg dat je langzamer afvalt, of op gewicht blijft [1,2].

Activiteitenpatroon

Een andere factor die meespeelt is jouw activiteitenpatroon. Doordat je een calorietekort aanhoudt komt er minder energie binnen dan het lichaam gebruikt. Het kan zo zijn dat je minder energiek bent en hierdoor onbewust minder beweegt. Soms hebben we dat zelf niet eens door. Je gaat bijvoorbeeld sneller zitten om te rusten. Je pakt sneller de roltrap of lift. Of kan net dat beetje extra in de gym niet meer geven. Alle beetjes bij elkaar kan dit een negatief effect hebben op jouw dagelijkse energiegebruik [3-5].

Je eet te veel

Dat jouw gewichtsverlies na verloop van tijd stagneert kan ook simpelweg betekenen dat je denkt dat je netjes een calorietekort aanhoudt, maar onbewust meer calorieën binnenkrijgt dan je denkt. Die ene dag waarop je net wat minder oplet of die paar dropjes op je werk. En misschien vergeet je weleens wat in te voeren in de calorie tracker of handpalmmethode. Het kan zijn dat jij zo onbewust meer calorieën binnenkrijgt dan jij denkt. Soms heb je dit zelf niet eens door, omdat het gewoontes zijn. Dingen die je doet, zonder dat je erbij nadenkt. Negentig procent van ons gedrag is namelijk onbewust. Denk maar eens aan de route naar jouw werk, deze doe je vaak ook op de automatische piloot.

Conclusie

Het kan zo zijn dat jouw resultaat stagneert. Maar dit komt niet doordat jouw lichaam in een spaarstand verkeert, dit is helaas een fabel. Het betekent dat jij op dit moment geen calorietekort hanteert. Dit kan komen doordat jij inmiddels al wat bent afgevallen en zo een lagere energiebehoefte in rust hebt, doordat jij (onbewust) minder beweegt of door jouw voedingskeuzes. Echter kan het ook simpelweg komen doordat jij (onbewust) teveel eet.

Hoe dan ook, het is frustrerend als jouw progressie stagneert, daarom hebben we een aantal tips voor je op een rijtje gezet:

Communiceer met jouw Personal Body Coach

De belangrijkste tip is om open en eerlijk te communiceren met jouw Personal Body Coach. Jouw coach is er om jou te begeleiden en te ondersteunen binnen jouw Personal Body Plan. Op de goede momenten, maar ook op de momenten waarop het wat lastiger en moeizamer gaat. Bespreek deze momenten, zodat jullie er samen over kunnen sparren en de coach ondersteuning en tips kan bieden.

Haal jij echt geen resultaat?

Je behaalt niet enkel resultaat door een dalend gewicht op de weegschaal. Lichaamsgewicht is namelijk niet de enige graadmeter voor resultaat. Resultaat zie je ook in dalende centimeters en op basis van progressiefoto’s. Maar ook door kleding die losser zit en een broekriem die een gaatje strakker kan. Op welke vlakken zie jij resultaat, naast een dalend gewicht?

Heb jij een volledig overzicht van jouw voedingsinname?

Sta eens bewust stil bij alle voedingskeuzes die je maakt, hoe klein ze voor jou ook zijn. Voer jij jouw voeding altijd even consistent en nauwkeurig in jouw Personal Body Plan? Lukt het jou om jouw voedingsrichtlijnen te halen? Welke voedingskeuzes maak jij? Denk jij dat er verbetering mogelijk is? Wat zijn verbeterpunten volgens jou? Blijf je plan consistent uitvoeren en voer alles nauwkeurig in. Zo blijf je bewust van je eigen gedrag. Bespreek deze punten met jouw Personal Body Coach.

De voedingsrichtlijnen bijstellen

Jouw Personal Body Coach kan jouw voedingsrichtlijnen in kleine stappen bijstellen. Wanneer jij jouw voedingsinname kritisch hebt geëvalueerd volgens de vorige stap en het blijkt dat jij jouw voeding nauwkeurig en consistent invoert dan kan het een optie zijn om jouw voedingsinname een kleine stap omlaag zetten. Hierdoor is jouw calorietekort iets groter, wat een positief effect op jouw resultaat kan hebben.

Jouw Personal Body Coach zal jouw voedingsrichtlijnen echter niet continue bijstellen naar beneden. Dan kun je op den duur niks meer eten en dat is natuurlijk niet de bedoeling. De coach blijft namelijk letten op een volwaardig, realistisch, flexibel en lekker voedingspatroon en waakt ervoor dat jij te weinig gaat eten. Merk je na het bijstellen van de voedingsrichtlijnen naar beneden geen effect op jouw progressie? Overweeg dan eens om jouw voedingsinname op te hogen naar onderhoud. Een periode waarin je meer eet en meer calorieën binnenkrijgt kan zorgen voor een energieboost, een hoger (onbewust) activiteitenpatroon en meer kunnen geven in de gym. Wanneer je na een periode van bijvoorbeeld drie weken, waarin je meer hebt gegeten, weer stapsgewijs jouw voedingsinname verlaagt kan het zijn dat je weer resultaat behaalt. Het klinkt misschien gek in de oren om meer te eten wanneer je graag wat gewicht kwijt wil. Maar als je met een lage voedingsinname niet meer afvalt, wat heb je dan te verliezen? Jouw Personal Body Coach kan samen met jou evalueren of het verstandig is om jouw voedingsrichtlijnen naar beneden of boven bij te stellen en kan jou hierin voorzien van het juiste advies.

Bronnen

1. Hall KD, Guo J. Obesity Energetics: Body Weight Regulation and the Effects of Diet Composition. Gastroenterology. 2017 May;152(7):1718-1727.e3.

2. Westerterp KR. Control of energy expenditure in humans. European Journal of Clinical Nutrition v71 n3 (201703): 340-344

3. Van Baak MA. Physical activity and energy balance. Public Health Nutr. 1999 Sep;2(3A):335-9.

4. Hunter GR, Fisher G, Neumeier WH, et al. Exercise Training and Energy Expenditure following Weight Loss. Med Sci Sports Exerc. 2015 Jan 20.

5. Westerterp KR, Plasqui G. Physical activity and human energy expenditure. Curr Opin Clin Nutr Metab Care. 2004 Nov;7(6):607-13.

Vond je dit artikel interessant?

Ja 👍🏼Nee 👎🏼

Als je je mening achterlaat, kunnen we onze blogartikelen verbeteren.