Wat is de rol van verzadigde vetten?

Vetrijke producten bestaan vaak uit een combinatie van verschillende vetzuren, namelijk verzadigde en onverzadigde vetzurenEr wordt wel eens gesteld dat verzadigde vetten de kans op hart- en vaatziekten vergroten. Steeds vaker is er echter een tegengeluid en wordt beweerd dat het helemaal niet zo slecht is als gedacht. 

Verzadigde en onverzadigde vetten

Vetrijke voedingsmiddelen bestaan vaak uit een combinatie van verzadigde vetten en onverzadigde vetten. De verhouding tussen verzadigde en onverzadigde vetzuren bepaalt of een vet verzadigd of onverzadigd wordt genoemd. Overheersen de verzadigde vetzuren, dan spreken we van een verzadigd vet. Overheersen de onverzadigde vetzuren, dan spreken we van een onverzadigd vet. Zo is olijfolie een onverzadigd vet, omdat het voor ongeveer 82% uit onverzadigde vetzuren bestaat en voor 14% uit verzadigde vetzuren. De overige 4% zijn andere vetzuren, zoals linolzuur, EPA, DHA en ALA.

Het advies van de Gezondheidsraad is verzadigde vetten te vervangen door enkelvoudige en meervoudige onverzadigde vetzuren. Verzadigde vetten zouden namelijk leiden tot een ongunstige stijging van cholesterol, wat een verhoogde kans op hart- en vaatziekten met zich meebrengt [1-2]. Uit steeds meer onderzoeken blijkt echter dat verzadigde vetten zorgen voor een neutraal of zelfs positief effect op de verhouding cholesterol bevattend HDL en daarmee op hart- en vaatziekten [3-7]. Een voorbeeld hiervan zijn de verzadigde vetzuren in melkproducten [8-10].

In de onderzoeken die een verband aantoonden tussen verzadigd vet en hart- en vaatziekten wordt geen rekening gehouden met andere (voedings)adviezen. Naast het vervangen van verzadigd vet voor onverzadigd vet bleken namelijk ook andere voedingsadviezen te zijn gegeven. Daarnaast kreeg de onderzoeksgroep die verzadigde vetten verving voor onverzadigde vetten minder transvet binnen dan de onderzoeksgroep die verzadigde vetten niet verving voor onverzadigde vetten [11-14]. Om deze redenen kan niet met zekerheid gezegd worden of alleen de vervanging van verzadigd vet voor onverzadigd vet verband heeft met het risico op hart- en vaatziekten [11].

In een recente studie zijn onderzoeken uit het verleden kritisch geanalyseerd. Uit de analyse van alle onderzoeken blijkt dat het eten van verzadigd vet zorgt voor een verhoogd risico op hart- en vaatziekten. Echter, wanneer alleen de onderzoeken meegenomen worden waarin geen andere (voedings)adviezen worden gegeven blijkt dit niet het geval. Naar aanleiding hiervan wordt gesuggereerd dat het vervangen van verzadigde vetten door onverzadigde vetten niet leidt tot een lager risico op hart- en vaatziekten. De invloed van de inname van transvet blijft echter onduidelijk [11].

Het effect van verzadigd vet is minder duidelijk dan aanvankelijk werd gedacht. De invloed van verzadigde vetten op je gezondheid blijkt wel minder slecht dan verwacht. Daarom zou het goed kunnen zijn dat de Gezondheidsraad het advies rondom verzadigde vetten in de toekomst aan zal passen.

Bronnen

[1] Gezondheidsraad. Richtlijnen Goede Voeding. Den Haag: Gezondheidsraad. 2015. 

[2] Whitney E, Rolfes, SR. Understanding Nutrition. Twaalfde druk. Wadsworth: Cengage Learning; 2008. Hoofdstuk 5 en 7 

[3] Mora S, Otvos JD, Rifai N, Rosenson RS, Buring JE, Ridker PM. Lipoprotein particle profiles by nuclear magnetic resonance compared with standard lipids and apolipoproteins in predicting incident cardiovascular disease in women. Circulation. 2009;119:931–9.  

[4] Mensink RP, Zock PL, Kester ADM, Katan MB. Effects of dietary fatty acids and carbohydrates on the ratio of serum total to HDL cholesterol and on serum lipids and apolipoproteins: a meta-analysis of 60 controlled trials. Am J Clin Nutr 2003; 77: 1146–1155  

[5] Mente A, de Koning L, Shannon HS, Anand SS. A systematic review of the evidence supporting a causal link between dietary factors and coronary heart disease. Archives of  Internal Medicine. 2009;169:659–69.  

[6] Siri-Tarino PW, Sun Q, Hu FB, Krauss RM. Meta-analysis of prospective cohort studies evaluating the association of saturated fat with cardiovascular disease. American Journal of Clinical Nutrition. 2010;91:535–46.  

[7] Mensink RP. Effects of stearic acid on plasma lipid and lipoproteins in humans. Lipids 2005; 40:1201-1205  

[8] Rice BH, et al. Dairy components and risk factors for cardiometabolic syndrome: recent evidence and opportunities for future research. Advanced Nutirion. 2011. 2(5):396-407  

[9] Mensink RP, Zock PL, Kester AD, Katan MB. Effects of dietary fatty acids and carbohydrates on the ratio of serum total to HDL cholesterol and on serum lipids and apolipoproteins: a meta-analysis of 60 controlled trials. American Journal of Clinical Nutrition. 2003 May;77(5):1146-55.  

[10] German JB, Gibson RA, Krauss RM, Nestel P, Lamarche B, van Staveren WA, Steijns JM, de Groot LC, Lock AL, Destaillats F. A reappraisal of the impact of dairy foods and milk fat on cardiovascular disease risk. Eurolpean Journal of Nutrition. 2009;48:191–203.  

[11] Siri-Tarino PW, Sun Q, Hu FB, Krauss RM. Meta-analysis of prospective cohort studies evaluating the association of saturated fat with cardiovascular disease. Am J Clin Nutr. 2010 Mar;91(3):535-46. 

[12] De Souza RJ, Mente 2, Maroleanu A, Cozma AI, Ha V, et al. Intake of saturated and trans unsaturated fatty acids and risk of all cause mortality, cardiovascular disease, and type 2 diabetes: systematic review and meta-analysis of observational studies. BMJ. 2015 Aug 11;351:h3978.  

[13] Veerman JL. Dietary fats: a new look at old data challenges established wisdom. BMJ. 2016 Apr 12;353:i1512.  

[14] Schwingshackl L, Hoffmann G. Dietary fatty acids in the secondary prevention of coronary heart disease: a systematic review, meta-analysis and meta-regression BMJ Open 2014;4:e004487.  

[15] S. Hamley. The effect of replacing saturated fat with mostly n-6 polyunsaturated fat on coronary heart disease: a meta-analysis of randomised controlled trials. Nutr J. 2017; 16: 30. 

Vond je dit artikel interessant?

Ja 👍🏼Nee 👎🏼

Als je je mening achterlaat, kunnen we onze blogartikelen verbeteren.